Omschrijving
Monument
Duurzaamheid
Opdrachtgever
Stedenbouw
Aannemer
Ontwerp - realisatie
Locatie
OMSCHRIJVING: Nieuwbouw 160 woningen in het nieuwe tuinstadplan Enka Ede
DUURZAAMHEID: hoogwaardige schil met warmtepomp, wtw
OPDRACHTGEVER: AM Wonen Utrecht
STEDENBOUW: AWG Antwerpen / Lodewijk Baljon
AANNEMER: BAM ZWOLLE
JAAR ONTWERP - JAAR REALISATIE: 2009-2019
LOCATIE: EDE

Deherstructurering van verlaten fabrieksterreinen speelt zich meestalaf aan de randen van binnensteden. Op plaatsen waar in de 19eeeuw de industrie tot ontwikkeling kwam wordt nu ruimte gevonden voorhet bouwen van nieuwe woningen. Bij het Enka terrein in Ede ligt defabriek, die weliswaar aan de rand van de stad staat, op een vrijeplek midden in de bossen aan de zoom van de Veluwe. Een deel van hetindrukwekkende industriële erfgoed is nog intact en zal opgenomenworden in een nieuwe woonwijk. Maar ondanks de statige restanten vande fabriek is hier toch eerder sprake van een voorstedelijke en zelfslandelijke omgeving. Dat past bij de stad Ede die van oudsher eenbuitenplaats is, waar wonen en werken altijd te midden van het groenlagen. Het stedenbouwkundige plan voor het Enka terrein is dan ookniet toevallig in een samenwerking tussen stedenbouwkundigen enlandschapsontwerpers ontworpen. Het industriële karakter van de Enkafabriek en de sfeer van de buitenplaats Ede zijn beide in het planaanwezig, met het uitgestrekte natuurpark de Veluwe op deachtergrond.

Inspiratie vonden we in de tuinwijk van Evers en Sarlemijn
en van Eschauzier in Ede.

Deeerste bouwblokken die we in 3 fases op het Enka realiseerdenomvatten 162 woningen en vormen een duidelijk herkenbaar deel binnenhet grotere geheel van de toekomstige wijk. In de architectonischeuitwerking komen de grote thema’s van fabriek en tuinstad op dekleinere schaal van het woonhuis opnieuw aan de orde. De tuinstaddiende een inspiratiebron te zijn, in de stedenbouw en in dearchitectonische uitwerking. Een heroriëntatie op de meertraditionele vormgeving van het wonen. Het gaat ons niet om nostalgiemaar om het leren uit de traditie van het bouwen. Om de wezenlijkekwaliteiten van een meer romantische benadering te leren kennen enbeter te kunnen vertalen in hedendaagse  woonvormen en economischebouwtechnieken. Architectuur en stedenbouw, het huis en dewoonomgeving, alsmede traditie en vernieuwing in de architectuur,gaan in de goede voorbeelden altijd hand in hand. De gootlijsten, deraamdorpels en de omlijstingen van de voordeuren krijgen decoratievetoepassingen van metselwerk, boven alle voordeuren hangt een dooronszelf ontwikkelde lantaarn.

Binnenons bouwblok plooit het openbare gebied zich naar binnen en vormt drie karaktervolle woonhoven, hetgeen een geliefd motief is in de traditie van de tuinstad. Een besloten binnenwereld met een natuurlijk karakter. De binnenwerelden van de hoven geven op hun beurt weer toegang tot nieuwe binnengebieden die aan de achterzijde van de woningen liggen en waar een fijnmazig netwerk van paden, speelplekken en parkeervoorzieningen voor een informele  doorstroming van het blok zorgen en waar spannende speelgebieden zijn ontstaan. Er is een eenheid in hun vormentaal nagestreefd om de buurt tot eenensemble te maken. Maar binnen die eenheid zijn variaties aangebracht, die inspelen op de bijzondere ligging van een woning of voortkomen uit het streven om ieder huis een eigenheid te geven binnen het totaal. Er wordt hier als het ware een tussenschaal geïntroduceerd opdat de architectonische onderdelen meer genereuze maten en ritmen geven.